ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾੜ੍ਹੀ ਮੰਡੀਕਰਨ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾੜ੍ਹੀ ਮੰਡੀਕਰਨ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿੱਥੇ ਗਏ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਖ਼ਰੀਦ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰੀਦ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਟੀਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 123 ਲੱਖ ਟਨ ਤਾਜ਼ੀ ਕਣਕ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ 122 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਟੀਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਖ਼ਰੀਦ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਖ਼ਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 1,872 ਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖ਼ਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖ਼ਰੀਦ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਮੌਸਮ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਾਰ ਖ਼ਰੀਦ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਵਾਢੀ ਅਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਨੇ ਅਸਲ ਰਫ਼ਤਾਰ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਫੜੀ। ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਆਮਦ ਅਚਾਨਕ ਇੰਨੀ ਵੱਧ ਗਈ ਕਿ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਆਮਦ 12 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧੇ ਨੇ ਕਈ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਅਤੇ ਭੀੜ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਨਿੱਜੀ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਰੁਚੀ ਅਤੇ MSP ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ
ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ 1.51 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ 7 ਲੱਖ ਟਨ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ₹30,683 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਸਿੱਧੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਕਣਕ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (MSP) ₹2,585 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਬੰਪਰ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ। ਪਿਛਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਟਾਕ ਕਾਰਨ ਗੋਦਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਨਵੀਂ ਖ਼ਰੀਦੀ ਗਈ ਕਣਕ ਨੂੰ ਚੌਲ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਪਲਿੰਥਾਂ (Covered Area Plinths) ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਕੁਦਰਤੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਨ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
COMMENTS