ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਸਟੋਰੇਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ: ਗੋਦਾਮ ਨੱਕੋ-ਨੱਕ ਭਰੇ, ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ 

ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰਨ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਗੋਦਾਮ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਸਟਾਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ 150 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਟੋਰੇਜ ਵਿਵਸਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ 

ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ, ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਚੌਲ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ 54 ਲੱਖ ਟਨ ਝੋਨਾ ਅਜੇ ਸ਼ੈਲਿੰਗ ਲਈ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੈਲਿੰਗ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 36 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਰ ਚੌਲ ਨਿਕਲਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸਟਾਕ 186 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ ਬਿੰਟਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਲਗਭਗ 30 ਤੋਂ 35% ਮਿੱਲਿੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਘਾਟ 

ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੀ 140 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਨੂੰ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੂਬੇ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 326 ਲੱਖ ਟਨ ਅਨਾਜ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਰਾਹੁਲ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੀ 183 ਲੱਖ ਟਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਢਕੇ ਹੋਏ ਗੋਦਾਮ ਅਤੇ 60 ਲੱਖ ਟਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਓਪਨ ਪਲਿੰਥ (CAP) ਸਟੋਰੇਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਖ਼ਰੀਫ਼ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਝੋਨੇ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੂਬੇ ਕੋਲ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਚੀ।

ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਅਨਾਜ ਦੀ ਹੌਲੀ ਨਿਕਾਸੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਿਗਮ (FCI) ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੂਬੇ ਤੋਂ 12 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਬਾਹਰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ FCI ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ 5 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਹੀ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਕੇਏਪੀ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੀਆ ਰਾਬੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬੇ ਨੇ 121.63 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ 40 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਯਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ ਰੱਖਣੀ ਪਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ਜੇਕਰ ਇਹੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 50 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਹੀ ਬਾਹਰ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।

ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਚਿੰਤਾ 

ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੋਵੇਂ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ, ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਗੂ ਨਿਤਿਨ ਨਬੀਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਕੇਂਦਰ ਕੋਲ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਖ਼ਪਤਕਾਰ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਧੂ CAP ਸਟੋਰੇਜ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਗੋਦਾਮ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਾਲੀ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ।