ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਧੰਦੇ: KVK ਵੱਲੋਂ Pig Farming ਰਾਹੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ 

ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸੂਰ ਪਾਲਣ (Pig Farming) ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਧੰਦਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU), ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਆਈ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ.-ਅਟਾਰੀ ਜ਼ੋਨ-1 (ICAR-ATARI Zone-I) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ (KVK), ਰੋਪੜ ਵੱਲੋਂ 21 ਤੋਂ 28 ਅਗਸਤ, 2026 ਦੌਰਾਨ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼

ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ Pig Farming ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਬਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਦਮੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਤਹਿਤ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰੋਪੜ, ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਮੌਰ ਤੋਂ ਆਏ 11 ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਾਗ ਲਿਆ। 

ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ

ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਡਾ. ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਸਿਖਲਾਈ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। Pig Farming ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਰੋਪੜ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਵਿਗਿਆਨ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਅਪਰਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਦੇ ਸਹੀ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਾਰਮ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਬਾਇਓਗੈਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ, Pig Farming ਦੇ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ) ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਅਮਲੀ ਤਜ਼ਰਬਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਮਲੀ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ (ਪਿਗਲੈਟਸ) ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਬਾਰੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਰੋਪੜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਵੇਂ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਫਾਰਮਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ, ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਦੇ ਗੁਰ

ਡਾ. ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਉੱਦਮਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਹਾਰਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾ ਸਕਣ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੇਖ ਸਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਣ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਖੇਤਰੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ Pig Farming ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।