National Canine Semen Bank: ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਨਾਈਨ ਸੀਮਨ ਬੈਂਕ

ਭਾਰਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ “ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਨਾਈਨ ਸੀਮਨ ਬੈਂਕ” ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (GADVASU) ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਤਮ ਨਸਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਰਮਾਏ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਫੰਡ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉੱਤਮ ਨਸਲਾਂ ਦਾ ਜੈਨੇਟਿਕ ਭੰਡਾਰ

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੀਮਨ ਨੂੰ ਜਮਾਉਣ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇਨਸੈਮੀਨੇਸ਼ਨ (ਨਕਲੀ ਗਰਭਦਾਨ) ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। GADVASU ਵਿਖੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਮ੍ਰਿਗਾਂਕ ਹੋਨਪਾਰਖੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬੈਂਕ ਬ੍ਰੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਹੂਲਤ ਬਣੇਗਾ। ਅਕਸਰ ਬ੍ਰੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਤਮ ਜਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਨਸਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਸੀਮਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਬੈਂਕ ਰਾਹੀਂ ਜਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀਮਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇਗੀ।

Pugs ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੱਕ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ ਲੈਬਰਾਡੋਰ, ਜਰਮਨ ਸ਼ੈਫਰਡ, ਬੀਗਲ, ਪੱਗ ਅਤੇ ਸ਼ੀਹ ਤਜ਼ੂ ਵਰਗੀਆਂ ਪੰਜ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਸਲਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ:

• ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਨਸਲਾਂ: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੰਡੋ-ਤਿੱਬਤੀ ਸਰਹੱਦੀ ਪੁਲਿਸ (ITBP) ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ।

• ਦੁਰਲੱਭ ਨਸਲਾਂ: ਆਇਰਿਸ਼ ਸੈਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸਟਿਫ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ।

• ਵੰਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਕੁਲੀਨ ਸ਼ੋਅ ਕੁੱਤਿਆਂ ਲਈ “ਸਾਫ਼” ਜੈਨੇਟਿਕ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ।

ਸਖ਼ਤ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ

ਸੀਮਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਹਰੇਕ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ (Pedigree), ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਮਾਂਦਰੂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਾਨੀ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ।

ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਹੂਲਤ

ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੁਣ GADVASU ਵੱਲੋਂ ਉਪਲਬਧ ਸੀਮਨ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਸੂਚੀ (ਕੈਟਾਲਾਗ) ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਵੈਟਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰੀਡਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਲਿੱਕ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਾਸ ਜੈਨੇਟਿਕ ਗੁਣਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁੰਘਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ) ਵਾਲੇ ਸੈਂਪਲ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਵੇਗੀ।

ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ICAR) ਵੱਲੋਂ ਐਂਡੋਸਕੋਪਿਕ ਨਕਲੀ ਗਰਭਧਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ₹45 ਲੱਖ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਬੈਂਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਟੋਰੇਜ ਹਾਊਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੱਖੇਗੀ।