ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੱਤੀਆਂ, ਕਾਵਿਕ ਜੜ੍ਹਾਂ: PAU ਦੇ ‘ਪੰਜਾਬ ਗੁਲ-ਏ-ਸਾਹਿਰ’ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਫੁੱਲ ਸ਼ੋਅ ‘ਚ ਲਾਈ ਰੌਣਕ

ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਸੌਗਾਤ ਉੱਭਰੀ ਹੈ ‘ਪੰਜਾਬ ਗੁਲ-ਏ-ਸਾਹਿਰ’, ਕ੍ਰਾਈਸੈਂਥਮਮ (ਗੁਲਦਾਉਦੀ) ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਜੋ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੁੱਲ ਕਵੀ ਦੀ ਕਲਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਹੈ। ਪੰਖੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਫੁੱਲ 2-3 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਨਾ ਗੁਲਦਾਊਦੀ ਸ਼ੋਅ ‘ਚ ਸਪਾਟਲਾਈਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਇਹ ‘ਗੁਲ-ਏ-ਸਾਹਿਰ’ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ‘ਚ ਇੱਕ ਨਿਰਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਗੁਲਦਸਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀ ਪੌਦਾ ਲਗਭਗ 80 ਧੁੱਪ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਅਜੂਬਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਪੀਲੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵਰ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਵੀ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ

‘ਪੰਜਾਬ ਗੁਲ-ਏ-ਸਾਹਿਰ’, ਜਿਸਦਾ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਨੁਵਾਦ “ਸਾਹਿਰ ਦਾ ਫੁੱਲ” ਬਣਦਾ ਹੈ, 2-3 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਪੀਏਯੂ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। PAU ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁੱਖੀ, ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਫੁੱਲ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਏ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ, ਇਹ ਨਾਮ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੀਤਕਾਰੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

‘ਬਸੰਤੀ’ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਉਤਪਾਦਕਤਾ

ਇਹ ਫੁੱਲ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਜੀਵੰਤ ਸਰ੍ਹੋਂ-ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਰੀਆਈ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੂਪ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਡਿਸਕ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪੱਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਸੰਘਣੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਛੱਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਲਦਾਊਦੀ, ‘ਬਸੰਤੀ’ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਧੂ ਬਾਲਾ ਨੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਫੁੱਲ ਦੀ ਉੱਤਮ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜਿੱਥੇ ‘ਬਸੰਤੀ’ ਚੰਗੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ‘ਪੰਜਾਬ ਗੁਲ-ਏ-ਸਾਹਿਰ’ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀ ਪੌਦਾ ਲਗਭਗ 80 ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ।” ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੌਦੇ ਦੀ ਹਰੇਕ ਸ਼ਾਖਾ 10 ਤੋਂ 12 ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ। ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਮੂਹ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਲੈਂਡਸਕੇਪਿੰਗ ਅਤੇ ਗਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਲੰਬਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਸੌਗਾਤ

ਇਸ ਕਿਸਮ ‘ਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਕੰਮ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਏ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸੁਧਾਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ‘ਪੰਜਾਬ ਗੁਲ-ਏ-ਸਾਹਿਰ’ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ (ਲਗਭਗ 40 ਦਿਨ) ਖਿੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ, ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਗੀਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸੌਗਾਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।