ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤ
ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਖੁੱਡੀਆਂ ਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਬਠਿੰਡਾ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਸਾਲਾਨਾ ‘ਕਿਸਾਨ ਮੇਲੇ’ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਖੁੱਡੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਮੇਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਅਪਣਾਓ, ਖੇਤੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਓ” ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਾਗਤਾਂ ਘਟਾ ਕੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਅਨੁਕੂਲ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ
ਬਠਿੰਡਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਪਾਹ ਪੱਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਕਿੰਨੂ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬੀਜਾਂ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਝਾਂਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹੀ ਬੀਜਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਗ਼ੈਰ-ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ੀ ਬੀਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਵੱਧਾ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸੀ ਕਪਾਹ: PBD 88 ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ
ਖੁੱਡੀਆਂ ਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ PAU ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਦੇਸੀ ਕਪਾਹ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ PBD 88 ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਕਿਸਮ ਕਪਾਹ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ:
- ਝੜਨ ਰਹਿਤ ਕਿਸਮ: ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਟੀਂਡੇ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਝਾੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਚੁਗਾਈ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਬਿਮਾਰੀ ਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ: PBD 88 ਕਿਸਮ ਕਪਾਹ ਦੇ ਪੱਤਾ ਮਰੋੜ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਧਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਰਮੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
- ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਝਾੜ: ਦੇਸੀ ਕਪਾਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ‘ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਸੁੰਡੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਹਮਲਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਬੇਲੋੜੇ ਛਿੜਕਾਅ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਬਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਝਾੜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਵਧੀਆ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਾ: ਇਸ ਦਾ ਰੇਸ਼ਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਮੰਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸੁਧਾਰ
ਫ਼ਸਲ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਲਈ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਪਣਾਉਣ, ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਪਰਖ ਅਧਾਰਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ
ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ PAU ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਸੁਖਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਮੇਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੇਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਵਿਕਸਤ ਕਿਸਮਾਂ, ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲਾਹੇਵੰਦ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
COMMENTS