PAU ਦੀ ਨਵੀਂ ਨਰਸਰੀ ਸੀਡਰ ਮਸ਼ੀਨ: ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਹੁਣ 30 ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਖਾਲਾ, ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ‘ਮੈਟ-ਟਾਈਪ ਨਰਸਰੀ ਸੀਡਰ’ ਮਸ਼ੀਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਬੀਜਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਲਵਾਈ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਕੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਇੱਕੋ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੰਮ

ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਖੋਜ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਇੱਕੋ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੰਮ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤ ਦੇ ਕਿਆਰੇ ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਸੀਟ ਵਿਛਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਬੀਜ ਬੀਜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਨਾਲ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਢੱਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੀਨਤਾ ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬੱਚਤ 

PAU ਦੇ ਫਾਰਮ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ 5 ਏਕੜ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੁਣ ਇੱਕ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ 175 ਏਕੜ ਲਈ ਨਰਸਰੀ  ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ, ਇਹ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ।

ਵਧੀਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ

ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਬੀਜ ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਾਬਰ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਅਤੇ ਨਮੀ ਬਰਾਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਨੀਰੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਇੱਕਸਾਰ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉੱਲੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਵਾਂ ਬੇਟ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਰਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪਨੀਰੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਾਧਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਹ

ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹3.25 ਲੱਖ ਹੈ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਉੱਦਮੀ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ (Custom Hiring Services) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਦੋ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਭਵਿੱਖ

PAU ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਢੱਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਨਰਸਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨੀ ਲਵਾਈ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।