ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ “ਡਰੋਨ ਦੀਦੀ” ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ ਹੈ।
ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਲਾਇਸੰਸ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਸਾਰ ਵਿਖੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਰੋਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਬਾਰੀਕੀਆਂ, ਉਡਾਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਡਰੋਨ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲਾਇਸੰਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹ ਮੋੜ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਆਮ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤ “ਡਰੋਨ ਦੀਦੀ” ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।

ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ‘ਚ ਡਰੋਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 12 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਾਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਡਰੋਨ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ, ਉਹ ਇਸ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ: ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਚਤ: ਜਿਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਿਹਤ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥੀਂ ਛਿੜਕਾਅ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਇਕਸਾਰਤਾ: ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਦਵਾਈ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਛਿੜਕਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਘਟਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਬਜੀਤ ਹੁਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੋਰਨਾਂ ਲਈ ਰਾਹ-ਦਸੇਰਾ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਇਹ ਕਾਮਯਾਬੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੇਂਡੂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਰਾਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਅਸੰਭਵ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
COMMENTS