ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਆਲੂ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਮਿਜ਼ਾਜ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਹੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨਮੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਆਲੂ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਮਿਜ਼ਾਜ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਹੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨਮੀ ਕਾਰਨ, ਆਲੂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ‘ਤੇ ਪਿਛੇਤੇ ਝੁਲਸ ਰੋਗ (Late Blight) ਦੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਬੇਹੱਦ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਹੀ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਪੂਰੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ
ਵਿਗਿਆਨਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਾਪਮਾਨ 12 ਤੋਂ 24 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਮੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 85% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਤ੍ਰੇਲ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਲੰਧਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ), ਰੋਪੜ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਿਛੇਤੇ ਝੁਲਸ ਰੋਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ, ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪਾਣੀ-ਭਿੱਜੇ ਚਟਾਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵੱਧਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਚਟਾਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਕੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਇੰਨੀ ਘਾਤਕ ਹੈ ਕਿ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਾਤ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਇਹ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸਪਰੇਅ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ, ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਆਲੂ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ।
ਦਵਾਈਆਂ: ਇੰਡੋਫਿਲ ਐਮ-45, ਐਂਟਰਾਕੋਲ ਜਾਂ ਕਵਚ।
ਮਾਤਰਾ: ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 250-350 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ 700 ਗ੍ਰਾਮ ਦਵਾਈ ਦਾ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ।
ਜੇਕਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪੈਣ ਜਾਂ ਲਾਗ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ:
- ਕਰਜ਼ੇਟ ਐੱਮ-8, ਮਿਲੋਡੀ ਡਿਊ ਜਾਂ ਰਿਡੋਮਿਲ ਗੋਲਡ: 700 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ।
- ਸੈਕਿਟਨ 60 ਡਬਲਯੂ ਜੀ: 700 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ।
- ਰੀਵਸ 250 ਐੱਸ ਸੀ: 250 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ।
- ਇਕੂਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋ: 200 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਵਧਾਨੀ: ਟੈਂਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ “ਟੈਂਕ ਮਿਸ਼ਰਣ” ਤਿਆਰ ਨਾ ਕਰਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਕਿਸਾਨ ਪੌਦਾ ਰੋਗ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
COMMENTS