ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ 'ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ' (Center of Exc
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ‘ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ’ (Center of Excellence) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਰੌਟਰਡੈਮ ਵਿੱਚ LT Foods ਦੀ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਲਈ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਯਕੀਨੀ ਖ਼ਰੀਦ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਪਹਿਲ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ, ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ
ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਰਯਾਤ (Export) ਲਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ- ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿਖਾਏਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰ ਸਕੇ।
ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਸੌਖੀ
ਇਸ ਪਹਿਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:
- ਡਰੋਨ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ
- ਡੇਟਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਫ਼ਸਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
- ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਅਤੇ ਵੈਗਨਿੰਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (Wageningen University & Research) ਵਰਗੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?
- ਬਿਹਤਰ ਭਾਅ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
- ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ
- ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ
- ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ
ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੀ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ “ਆਲਸਮੀਰ ਫਲਾਵਰ ਆਕਸ਼ਨ” (Aalsmeer Flower Auction) ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਸਟੋਰੇਜ, ਤੇਜ਼ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਜ਼ਾਰ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਉਮੀਦ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੂਜੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
COMMENTS