ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਅਮਰੂਦ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ

ਆਪਣੇ ਖਾਸ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਕਾਰਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫਲ ਅਮਰੂਦ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ, ਫਾਈਬਰ, ਪੈਕਟਿਨ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਆਇਰਨ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਮੈਂਗਨੀਜ਼, ਫਲੇਵੋਨੋਇਡ ਜਿਹੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਮਰੂਦ। ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰੀ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਫਲ।

ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਮਰੂਦ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਫਸਲ ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਪੌਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 2-3 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਫਲ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਯਕੀਨੀ ਫ਼ਸਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੂਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੂਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਸੂਚਕ

ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਪੱਕਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਆਕਾਰ, ਰੰਗ (ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਹਰੇ) ਅਤੇ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਜਾਂ ਠੋਸ ਅਨੁਪਾਤ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦਾ ਪੜਾਅ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ, ਕਟਾਈ ਦੇ ਉਦੇਸ਼, ਸੰਵੇਦੀ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਫਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੁਰਦਰੀ ਸੰਭਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਫਲ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਢਿੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਖੇਤੀ

ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਫਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਤੋਂ ਫ਼ਿੱਕੇ ਹਰੇ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖਾਸ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ, ਫਲ ਮਿੱਠੇ ਪਰ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਟਾਈ ਦਾ ਪੜਾਅ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ। ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪੱਕੇ ਹਰੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਪੱਕੇ ਪੀਲੇ ਤੋਂ ਅੱਧੇ ਪੱਕੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ, ਅਤੇ ਜੈਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਪੱਕੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਟਾਈ

ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਫਲ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਫਲ ਜਦੋਂ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਡਿਸਲ ਸਮੇਤ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੋੜੋ। ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਬਕਸੇ, ਬਾਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਬੈਗ, ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਲਟਕਾਇਆ ਜਾਂ ਸਕੇ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਕਟਾਈ ਲਗਭਗ 100 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਚੁਗਾਈ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ

ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਲਾਂ ਦੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਨਮੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਛਾਂਦਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਖਰਾਬ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਬਾਕੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ ਲਈ ਆਕਾਰ, ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੰਗ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਫਾਰਮਿਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇ ਗ੍ਰੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੇ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੈਕੇਜਿੰਗ

ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਫਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਪੋਸਟ-ਹਾਰਵੈਸਟ ਜੀਵਨ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਂਸ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਲਈ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਰੇਟਾਂ ਜਾਂ CFB ਬਕਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਜਾਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਗਜ਼ ਵਰਗੀ ਪੈਡਿੰਗ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹਵਾਦਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ

ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਾਹਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੂਦ ਕਈ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਗਬਾਨ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਾਗ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮਾਰਜਨ ਉਦੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੁਦ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਮਰੂਦ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਸਫਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਜੂਸ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿੱਤੀ ਰਿਟਰਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।