ਕੌਣ ਹਨ PAU ਦੇ ਨਵੇਂ VC ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਮਾਹਿਰ Dr. Harvinder Singh Dhaliwal?

ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU), ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ 12ਵੇਂ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਉੱਘੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵੱਲੋਂ ਡਾ. ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜੁੜੇ ਡਾ. ਧਾਲੀਵਾਲ ਕੋਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਪਸਾਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 31 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਪੇਂਡੂ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਡਾ. ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਮਈ 1962 ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਪੇਂਡੂ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਕਟਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ PAU ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 1984 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ B.Sc. ਐਗਰੀਕਲਚਰ (Hons), ਸਾਲ 1986 ਵਿੱਚ ਪੋਮੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ M.Sc. ਅਤੇ ਸਾਲ 1991 ਵਿੱਚ Ph.D. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ M.Sc. ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਸਰਦਾਰ ਬਹਾਦਰ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸਫ਼ਰ

ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਡਾ. ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ PAU ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2013 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਡੀਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਧੀਕ ਖੋਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ) ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫਲੋਰੀਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਉੱਨਤ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਕਰਟਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੇਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ICAR ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਡੀਨ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ

ਡਾ. ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 28 ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ PAU ਦੇ ‘ਪੈਕੇਜ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸਜ਼’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਆਂਵਲੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਸਮੇਤ ਫ਼ਲਾਂ ਦੀਆਂ 11 ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬੀਜ ਵਾਲਾ ‘PAU ਕਿੰਨੂ-1’ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਜਾਂ ਸਹਿ-ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ 6 ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ 189 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 81 ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਦਰਜ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ‘ਲੀਫ਼ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀ’ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ‘ਵਾਇਰਸ-ਮੁਕਤ ਨਰਸਰੀ’ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਵਾਈ। 

ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਣ

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪਸਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਡਾ. ਹਰਵਿੰਦਰ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਉੱਘੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ’ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ‘ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਹਰਪਾਲ ਕੌਰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਐਵਾਰਡ’, ਸਾਲ 2012-13 ਵਿੱਚ ‘ਹੰਸ ਰਾਜ ਪਾਹਵਾ ਐਵਾਰਡ’ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ‘ਦ ਹੌਰਟੀਕਲਚਰਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ’ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ PAU ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰੋਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਮਾਡਲ ਨੂੰ  ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।