ਡੇਅਰੀ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਗੁਰ: GADVASU ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ‘Clean Milk Production’ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ

ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਰਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (GADVASU), ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਨੇ ਅੰਬੂਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “ਸਾਫ਼ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ (Clean Milk Production) ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵੈਲਯੂ ਐਡੀਸ਼ਨ” (Value Addition of Milk) ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ 56 ਮਹਿਲਾ ਡੇਅਰੀ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ।

ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਮਦਨ

GADVASU ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਜੇ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਗਿੱਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਅੰਬੂਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਡੇਅਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਹੁਨਰ ਅਪਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੋਖਾ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।

ਦੁੱਧ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਨਾਲ ਵਧੇਗਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ

ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਚੁਆਈ ਦੌਰਾਨ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੱਚਾ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਉੱਦਮ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, GADVASU ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਡਾ. ਜਸਨੀਤ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਹਰਨੀਤ ਕੌਰ, ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਚਾਂਦਲਾ, ਡਾ. ਵੀਨਸ ਬਾਂਸਲ, ਡਾ. ਨਿਕਿਤਾ ਗੋਇਲ ਅਤੇ ਡਾ. ਇੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਸਮੇਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ, ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਦੁੱਧ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਮਿਲਕ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਦੌਰਾ

ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ GADVASU ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਲਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਪਨੀਰ, ਖੋਆ, ਘਿਓ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਲ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਵਿਹਾਰਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਯੂਨਿਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅੰਬੂਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਬਠਿੰਡਾ ਵੱਲੋਂ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਫ਼ਸਰ ਵੀਰਪਾਲ ਕੌਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਕੁਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, GADVASU ਵੱਲੋਂ ਡਾ. ਰਵਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਵਰਮਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੁਆਰਡੀਨੇਟਰਾਂ ਹਰਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਨਵਰੋਜ ਕੌਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਇਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਸੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।