ਭਾਰਤ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਤੀਜੇ ਅਗਾਂਊਂ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਲ 2025-26 ਦੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ 120.65 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੱਕ ਕਣਕ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 117.94 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 2.71 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 336 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
‘ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵ੍ਹੀਟ ਐਂਡ ਬਾਰ-ਲੇ ਰਿਸਰਚ’ (IIWBR) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚ-ਉਪਜ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਹੈ। ICAR-IIWBR ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਰਤਨ ਤਿਵਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਤਪਾਦਨ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ 120 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਪੱਖੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 35.87 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਕ ਸੂਬਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 26.44 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਜਾਬ 17.07 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 17.99 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ (12.15 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ) ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ (11.64 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ) ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੋਰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 6.9 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ 4.61 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 2.38 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ 0.82 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ ਪੰਜਾਬ
ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਕ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 35.87 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ (ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 35.65) ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 26.44 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ (ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 24.50) ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ 17.07 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ (ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 17.99) ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੇ 12.15 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ (ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 11.27) ਦੇ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵੀ 11.64 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ (ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 11.40) ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਣਕ ਦੀ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇਗੀ।
COMMENTS