ਪੰਜਾਬ ‘ਚ Basmati ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਉਛਾਲ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ 53% ਮੁਨਾਫ਼ਾ 

ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ Basmati ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 53% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ‘ਪੂਸਾ 1509’ ਅਤੇ ‘ਪੂਸਾ 1692’ ਵਰਗੀਆਂ ਜਲਦੀ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਭਾਅ 4,200 ਤੋਂ 4,300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ 2,800 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਨ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ, ਬਾਸਮਤੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਫਸਲ ਲਈ ਚੰਗੇ ਭਾਅ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖਾੜੀ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਵਧੀ ਮੰਗ

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ, ਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੌਂਸਲ (GCC) ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰਨ ਦੀ ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ‘ਪੰਜਾਬ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਪੋਰਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ’ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਸਮੇਤ ਅਨਾਜ ਦਾ ਸਟਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲੱਗਣ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ Basmati ਦੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ਰੀਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਰਾਇਆ ਵਧਣ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗੈਰ-ਬਾਸਮਤੀ ਝੋਨੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ

Basmati ਦੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰੀਦ ਜਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ MSP ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭਾਅ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੱਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਬਾਸਮਤੀ ਝੋਨਾ 2,461 ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਅ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਾਸਮਤੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 1,500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਵੱਧ ਭਾਅ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬਾਸਮਤੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਬਾਸਮਤੀ ਝੋਨਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਕਰੀਬ 25,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ

ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਗੈਰ-ਬਾਸਮਤੀ ਝੋਨੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਲਾਹੇਵੰਦ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਸਲ PR-126 ਅਤੇ PR-131 ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਸਲ ਜਲਦੀ ਪੱਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਕਣਕ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਵੱਡੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਰਿਕਾਰਡ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀ ਆਸ

ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ Basmati ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੇਠਲਾ ਰਕਬਾ 6.7 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 7.2 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ 50,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਨੁਕੂਲ ਮੌਸਮ ਸਦਕਾ ਝਾੜ ਵੀ 18 ਕੁਇੰਟਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 23 ਤੋਂ 24 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰਾਈਸ ਐਕਸਪੋਰਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ’ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ 30 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 22.7 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੰਪਰ ਝਾੜ ਅਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਦੇ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।