ਖੇਤੀ ‘ਚ ਖ਼ਰਚਾ ਘੱਟ ਤੇ ਕਮਾਈ ਵੱਧ: ਜਾਣੋ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇੰਟਰ-ਕਰੋਪਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਗੁਰ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ (ਕਣਕ-ਝੋਨਾ) ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਹਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਕਾਉਣੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ। ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਨਾ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਵਪਾਰਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਰਿੱਪ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਮਲਚਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਘੱਟ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਕੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖੇਤੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ

ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਾਰਮ 15 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਖਰਬੂਜ਼ਾ, ਤਰਬੂਜ਼, ਖੀਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਮਿਰਚ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ, ਟਮਾਟਰ, ਗੋਭੀ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੈੱਟ ਹਾਊਸ ਲਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖੀਰੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਡਰਿੱਪ ਸਿੰਚਾਈ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ: ਇੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਵਪਾਰ

ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਦਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

• ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਲਗਾਈ: ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬੈੱਡ ਬਣਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

• ਝਾੜ: ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

• ਲਾਗਤ: ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਿੰਗੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਨਰਸਰੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਹੀ 2.5 ਤੋਂ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਲਚਿੰਗ, ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਪੈਕਿੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਏਕੜ ‘ਤੇ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ 5 ਤੋਂ 6 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵੀ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੰਟਰ-ਕਰੋਪਿੰਗ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ “ਇੰਟਰ-ਕਰੋਪਿੰਗ” (ਮਿਸ਼ਰਤ ਖੇਤੀ) ਦਾ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਦੋਂ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਬੈੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਬੂਜ਼ਾ, ਤਰਬੂਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਹੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਅਗਲੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਾਦ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇੱਕੋ ਰਕਬੇ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ: ਡਰਿੱਪ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਲਚਿੰਗ

ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਲਈ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਦੋ ਤਕਨੀਕਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:

• ਡਰਿੱਪ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ (ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ): ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਸਟੋਰ ਕਰਕੇ ਡਰਿੱਪ ਰਾਹੀਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਖ਼ੁਰਾਕ (Fertigation) ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

• ਮਲਚਿੰਗ (ਪਲਾਸਟਿਕ ਸ਼ੀਟ): ਬੈੱਡਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸ਼ੀਟ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਜਸਕਰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਵਰਗਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਫ਼ਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫ਼ਲ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਕੁਦਰਤੀ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ: ਗੇਂਦੇ ਦੇ ਫੁੱਲ

ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੇਂਦੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਹਨ:

• ਪੋਲੀਨੇਸ਼ਨ: ਗੇਂਦੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਰਾਗਣ (Pollination) ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਝਾੜ ਵੱਧਦਾ ਹੈ।

• ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਕੇ ਖੇਤ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਖ਼ਰਚੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਆਰਗੈਨਿਕ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਕਦਮ

ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਸਾਇਣਕ ਖੇਤੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਆਰਗੈਨਿਕ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਵਧੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 5-6 ਕਨਾਲ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦ (ਰੇਅ) ਦੇ ਆਲੂ ਬੀਜੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਆ ਕੇ ਇਹ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਜ਼ਹਿਰ-ਮੁਕਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਮੰਡੀਕਰਨ ਦਾ ਮਾਡਲ: “ਕਿਸਾਨ ਹੱਟ”

ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਦੇ ਹੋਏ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਆਪਣੀ “ਕਿਸਾਨ ਹੱਟ” ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੇਤ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਿੱਧੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਜ਼ੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਜਬ ਰੇਟ ‘ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਆਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਖੇਤੀ ਦੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ, ਸਿੱਧਾ ਮੰਡੀਕਰਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਮੁੜ ਪਟੜੀ ‘ਤੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।