ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਮੀ
ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਰਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਡਾ. ਜੇਪੀਐਸ ਗਿੱਲ, ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਖਾਸ ਮੌਕੇ ਡਾ. ਐਮ.ਐਲ. ਜਾਟ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ (ਆਈਸੀਏਆਰ) ਕਮ ਸਕੱਤਰ, ਡੀਏਆਰਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵੱਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ, ਖੋਜਕਰਤਾ, ਵਿਸਥਾਰ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਡਾ. ਆਰ.ਐਸ. ਗਰੇਵਾਲ, ਵਿਸਥਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ‘ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਆਰ.ਐਸ. ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਡਾ. ਪਰਵੇਂਦਰ ਸ਼ਿਓਰਾਨ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ‘ਚ 40 % ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2020 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ‘ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ‘ਚ 98 % ਦੀ ਘਾਟ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਬਿਲ-ਏ-ਤਾਰੀਫ ਹੈ।
ਡਾ. ਐਮ.ਐਲ.ਜਾਟ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ-ਪੱਧਰੀ ਗੋਦ ਲੈਣ ਲਈ ਸਮੂਹਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ CRM ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੇਕ ਨੂੰ 5 ਟੀਚੇ ਦਿੱਤੇ. ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ, ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ, CRM ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ICAR, SAU’s ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਕਾਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਟੀਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ CRM ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ CRM ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਸਬਸਿਡੀ ਇਕਸਾਰ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਦਲਾਅ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਐਕਸ ਸੀਟੂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਸਨ।
ਡਾ. ਜੇ.ਪੀ.ਐਸ. ਗਿੱਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ, ਪਿਛਲੇ 2-3 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਣਕ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਫੀਡ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਚੰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਬਿਸਤਰੇ ਵਜੋਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਤੀਜੇ ਦਿੱਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਸਟਾਈਟਸ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਘਾਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਨਚੀਕੇਤ ਕੋਤਵਾਲੀਵਾਲੇ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, CIPHET, ਡਾ. ਐਚ.ਐਸ. ਜੱਟ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, IIMR;, ਡਾ. ਐਮ.ਐਸ. ਭੁੱਲਰ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਫ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, PAU, PAU ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ; ਵੈਟ ਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡੀਨ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਡਾ. ਰਾਜਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਸਿੱਖਿਆ), ICAR; ਨੇ ਧੰਨਵਾਦ ਦਾ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
COMMENTS