ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ‘ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ’ ਸਥਾਪਤ

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਨੇ ICAR-CIWA (ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੰਜ ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ (CHCs) ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ, ਇਹ ਪਹਿਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਡ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਨ ਵਿਮੈਨ ਇਨ ਐਗਰੀਕਲਚਰ (AICRP-WIA) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਬੋਪਾਰਾਏ ਕਲਾਂ, ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ, ਹਲਵਾਰਾ, ਪੁੜੈਣ (ਸਿੱਧਵਾਂ ਬੇਟ) ਅਤੇ ਕੁੱਲੇਵਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਦਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਕਰਣਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।

ਹਰੇਕ ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ (CHC) ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲਰ ਡਰਾਇਰ, ਮੱਕੀ ਛਿੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਿੰਨੀ ਦਾਲ ਮਿੱਲਾਂ, ਆਟਾ ਚੱਕੀਆਂ, ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਔਰਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ, PAU ਦੇ ਡਾ. ਪ੍ਰਾਚੀ ਬਿਸ਼ਟ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਕਰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਰੀਦਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਇੱਕ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਰੇਕ CHC ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਾਡਲ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ (SHG) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਖਰਚੇ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ICAR-CIWA, PAU, ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ SHGs ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (MoA) ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪੁਰੈਣ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਸਤਨਾਮ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਸਥਾਨਕ CHC ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਾ. ਬਿਸ਼ਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੀਮ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹ ਸਰੋਤ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਸਤਨਾਮ SHG ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਕ੍ਰਸ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ।

ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁੜੈਣ ਵਿੱਚ ਸਤਨਾਮ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਪਕਰਣ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਕਰੱਸ਼ਰ ਵੀ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲਏ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ।”