PAU-BISA Alliance: ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ

PAU-BISA Alliance: ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU), ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਬੋਰਲੌਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ (BISA) ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਖੋਜ ਗੱਠਜੋੜ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। BISA ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਡਾ. ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ PAU ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਸਮੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਡਾ. ਨੌਰਮਨ ਅਰਨੈਸਟ ਬੋਰਲੌਗ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ CIMMYT ਤੋਂ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੌਣੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ PV 18 ਅਤੇ Sonora 64) ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਈ ਹੈ।

ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਖੋਜ

ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀ-ਜਲਵਾਯੂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ:

• ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ: ਖੋਜਕਰਤਾ ਮੱਕੀ ਦੇ ‘ਟੈਂਪਰੇਟ’ ਅਤੇ ‘ਟ੍ਰੋਪੀਕਲ’ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ 95 ਤੋਂ 105 ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਪੱਕਣ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।

• ਜਲ-ਭਰਨ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ: ਖਰੀਫ ਦੇ ਮੌਸਮ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, PAU ਅਤੇ BISA ਸਹਿਯੋਗ ਜਲ-ਭਰਨ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇਗਾ।

• ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ: ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ‘ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਜੋ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਝਾੜ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।

• ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ (NUE) ਅਤੇ BNI ਮੱਕੀ: ਇੰਪੁੱਟ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਡਾ. ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਨੇ BNI (Biological Nitrification Inhibition) ਮੱਕੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।

• ਆਰਮੀਵਰਮ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕਤਾ: BISA ਦੇ ਆਰਮੀਵਰਮ-ਰੋਧਕ ਮੱਕੀ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕਣਕ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਕਦਮ

ਕਣਕ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਅਤੇ BISA ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ‘ਜਲਦੀ ਸੁੱਕਣ’ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਖੋਜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਕਣਕ ‘ਤੇ ਦੋ ਸਾਂਝੀਆਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, PAU ਅਤੇ BISA ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਗਠਜੋੜ ‘ਗਲੋਬਲ ਵਿਗਿਆਨ’ ਨੂੰ ‘ਖੇਤਰੀ ਮੁਹਾਰਤ’ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਤਮ ਟੀਚਾ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ‘ਜਲਵਾਯੂ-ਸਮਾਰਟ’ ਅਤੇ ‘ਸਰੋਤ-ਕੁਸ਼ਲ’ ਫਸਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ: ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਡਲ ਹੈ।

ਕੀ ਪੌਦੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ “ਗੱਲਬਾਤ” ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾ ਤੱਕ: ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀ ਨੇ ਬਦਲੀ ਕਿਸਮਤ

ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ: ਘੱਟ ਖਰਚ, ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ! ਘਰੇਲੂ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਵਧੀਆ ਮੱਛੀ ਦਾ ਆਹਾਰ