ਮੌਸਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦੀ ਕਲਾ: ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਫ਼ਲ ਮਾਡਲ

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ‘ਚ, ਜਦੋਂ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨ ਸ੍ਰੀ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਬਣੇ ਹਨ।

ਸ੍ਰੀ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 46 ਸਾਲ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਬੌਰਾਂਗਾ ਜ਼ੇਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ। ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 7 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜਲਵਾਯੂ-ਰੋਧਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ

ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿੰਨੀ-ਐਗਰੋਮੈਟ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਲਈ ਸਟੀਵਨਸਨ ਸਕਰੀਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੀਂਹ ਮਾਪਕ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।

ਉਹ ਇਸ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਐਗਰੋ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ (AAS) ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਫਾਰਮ ਅਭਿਆਸ ਮੌਜੂਦਾ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਆਰਥਿਕ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ AICRPAM-NICRA ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸਰਗਰਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ

ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਗਭਗ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਟਿਕਾਊ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਕਲਪਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਭਾਵੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। 

ਉਹ ਸਹੀ ਬੀਜ ਸੋਧਣ ਵਰਗੇ ਟਿਕਾਊ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਹੀ ਬੀਜ ਸੋਧਣ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੀਜ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ 10 WhatsApp ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ NICRA ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਐਗਰੋਮੈਟ ਸਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। 

ਸ੍ਰੀ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੈਪੀ ਸੀਡਰ (ਕਣਕ ਬੀਜਣ ਲਈ) ਅਤੇ ਡੀਐਸਆਰ ਡਰਿੱਲਾਂ (DSR Drills) ਵਰਗੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੂਗਲ ਮੈਪਸ (Google Maps) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ੍ਰੀ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੌਸਮ-ਅਧਾਰਿਤ ਮਾਡਲ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਕਿਸਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਲਾਗਤ ਘਟਾ ਕੇ ਟਿਕਾਊ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।