Antioxidants ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ Black carrot: PAU ਨੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਸਾਲ ਭਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਚਟਣੀ ਅਤੇ ਜੈਮ 

ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU), ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਗੁਣਕਾਰੀ ਕਾਲੀ ਗਾਜਰ (Black carrot) ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ (shelf-stable) ਜੈਮ ਅਤੇ ਚਟਣੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਉਤਪਾਦ ਬਣਨ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਗਾਜਰ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਗੁਣ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। 

ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਖੋਜ

PAU ਦੇ ਫੂਡ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਉਤਪਾਦ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਲਾਈਫ਼ (ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਮਿਆਦ) ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਤਾਜ਼ੀ Black carrot ਦੀ ਸੀਮਤ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫ਼ਸਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੈਮ ਵਿੱਚ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਾਲੀ ਗਾਜਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਚਟਣੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਾਲੀ ਗਾਜਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ

ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਜਗਬੀਰ ਰੇਹਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੈਮ ਅਤੇ ਚਟਣੀ ਵਰਗੇ ਵੈਲਿਊ-ਐਡਿਡ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ Black carrot ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ੈਲਫ਼-ਸਟੇਬਲ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਤੱਕ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੀਜ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੁਦਰਤੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ

ਇਸ ਨਵੀਂ ਕਾਢ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ Black carrot ਦੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਤਰੀ ਗਾਜਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਲੀ ਗਾਜਰ ਵਿੱਚ ‘ਐਂਥੋਸਾਇਨਿਨ’ (Anthocyanins) ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਜਾਮਨੀ-ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੀਨੋਲਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਤੱਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਗੁਣਵੱਤਾ

ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰੀਡਰ ਡਾ. ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 100 ਗ੍ਰਾਮ Black carrot ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 73 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਫੀਨੋਲਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ, 50 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ 1.1 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਆਇਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਾਲੀ ਗਾਜਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 580 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਜੂਸ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਬਗੀਚੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚੁਕੰਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਮੌਕੇ

Black carrot ਤੋਂ ਜੈਮ ਅਤੇ ਚਟਣੀ ਵਰਗੇ ਕੀਮਤੀ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦਾ ਟੀਚਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟੇ ਸੀਜ਼ਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਰਕੇ ਚੰਗਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਉਦਯੋਗ, ਪੇਂਡੂ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ।